Na ostrzu książki

Czytam i opisuję, co dusza dyktuje

Facebook Instagram YouTube Lubimy Czytać Pinterest

Słowianie Lechici Piastowie – Krzysztof Piotr Okła

20 listopada 2026

Chodząc do szkoły na lekcje historii, nieraz zastanawiałem się, dlaczego historia Polski zaczyna się chrztem Mieszka, poznajemy starożytne cywilizacje, Mezopotamię, Egipt, Grecję, a co było na naszych ziemiach?

No właśnie! Jesteśmy zagubieni w historii Polski jak jeden z blogerów, którego zacytował w swoim wstępie autor tego kalendarium historycznego. Wielu Polaków nie zna korzeni swojego narodu i państwa. Kompletnie nic nie wie o Lechii. Śmiem twierdzić, że większość. Ilu odpowiedziałoby na pytanie o władców ziem lechickich za czasów tak dobrze znanego nam Hammurabiego i jego kodeksu, Spartakusa dowodzącego powstaniem niewolników czy  króla Egiptu Tutenchamona? Myślę, że tylko historycy i pasjonaci historii, a powinna to być wiedza podstawowa i powszechna.

Dlaczego nie jest?

   Dlaczego w szkole uczymy się o mitologii greckiej i rzymskiej, a nie o słowiańskiej? To pytanie z kolei usłyszałam  od jednego z moich uczniów. Jeśli dobrze się przyjrzeć programom nauczania i literaturze popularnonaukowej, to faktycznie – historia Polski w zdecydowanej większości literatury historycznej, a tym bardziej w podręcznikach, zaczyna się od chrztu Mieszka I.

To świadomy zamysł decydentów na przestrzeni naszych dziejów.

Wynikający z przekonania, że informacje sprzed chrztu Polski to legendy lub fałszerstwa historyczne i kryjące się za tym motywy w myśl zasady – historie piszą zwycięzcy. W efekcie młodzi ludzie zapoznający się z historią naszego kraju na ogół utożsamiają jego początki z rokiem 966, a czasy wcześniejsze traktują bajkowo. Jak podania, w których postacie historyczne zamieniono chociażby w legendarnego Popiela zjedzonego przez myszy. Autor wyszedł z założenia, że pisząc o przeszłości, nie powinno się przemilczać informacji – nawet nieuznawanych przez naukę lub dyskusyjnych, choć odnotowanych przez kronikarzy. Włącznie z „rewelacjami” z „podejrzanych” źródeł, udowadniając czasami intencjonalność i stronniczość ich interpretatorów.

W ten sposób stworzył unikatowe, bo neutralne, a przez to przeciekawe kalendarium historyczne o charakterze informacyjnym.

Umieścił w nim historię Polski w porządku chronologicznym wyznaczonym przez cezury czasowe począwszy od Lechii, czyli Polski przedchrześcijańskiej, do ostatniego króla z dynastii Piastów. Poprzedził ją narodzinami człowieka rozumnego i rozwojem ludzkości opartym na archeogenetyce. Treść umieścił w dwukolumnowych tabelach, zestawiając ze sobą po lewej stronie dzieje Lechii i Polski piastowskiej, a po stronie prawej historię powszechną, jako tło wydarzeń rodzimych. Uzupełnił ją naprzemiennie opisami bitew, walk zbrojnych i wypraw krzyżowych jako ważne punkty zwrotne w dziejach, poprzez które postrzegany był los Polski. Treść od czasu do czasu ilustrował ciekawostkami, mapkami i portretami władców autorstwa francuskiego rytownika Benoita Farjata z 1702 roku. Całość uzupełnił pocztami przedhistorycznej Lechii i Piastów.

Stworzył również bogaty aparat informacyjny książki.

Autor założył, że publikacja ma mieć charakter informacyjny z łatwym i szybkim dostępem do zawartych w niej danych – pojęć, postaci, dat czy zagadnień. Stąd dołączony obszerny dodatek zawierający opis królewskiej linii senioralnej Piastów okresu rozbicia dzielnicowego – imiona,  przydomki i ich numerację, wykaz władców dynastii piastowskiej, książąt dzielnicowych, przypisy oraz obszerną bibliografię wykorzystanych źródeł.

Również tych nieaprobowanych oficjalnie przez mediewistów.

Dla mnie to największa zaleta tego opracowania świadcząca o szacunku dla odbiorcy, który, mając świadomość faktów twardych, domniemanych, wykluczonych, poszlakowych czy niepewnych, może sam wysnuć wnioski bez odgórnej cenzury w dostępie do różnorodnej wiedzy. Również tej naruszającej niewygodne tabu.

Ja wysnułam dwa.

Pierwszy to ponura i niszczycielska rola Kościoła katolickiego w wymazywaniu polskiej historii sprzed 966 roku. Do tego stopnia, że nie podaje się w oficjalnych treściach imienia księcia Mieszka I sprzed chrztu. Zaciekawionych odsyłam do tej pozycji albo poszperania w otchłaniach wiedzy. Opresyjna działalność Kościoła katolickiego w stosunku do ludności, sterowanie wpływami władców, manipulowanie polityką, agresywna chrystianizacja terenów, które już były chrześcijańskie, bo prawosławne, nie dziwią odcinaniem przeszłości Lechii w świadomości Polaków.

Włącznie z krwawo tępionymi wierzeniami słowiańskimi i bezwzględnie tłumionymi antykościelnymi zrywami ludowymi.

Działaniami  niemającymi nic wspólnego z miłością bliźniego i miłosiernym pokojem, za to wiele z żądzą władzy, wpływów i pieniędzy. Zdjęcie zasłony przemilczania niewygodnych faktów przez autora, który przyjął w tym procesie postawę neutralnego dostarczyciela wszystkich dostępnych informacji, to największy atut tego opracowania.

Drugi, również mroczny wniosek, to obraz naszych władców, których trafnie podsumowała cytowana Iwona Kienzler – Piastów nie można nazwać ludźmi kryształowymi, wręcz przeciwnie: nieobce im były wszelkie zbrodnie i okrucieństwa, w czym nie różnili się od innych europejskich władców. Historia ich rządów jest pełna intryg, zbrodni, zdradzieckich knowań, skrytobójstw, gwałtów czy waśni między braćmi. O czym czytałam w przeciekawie ukazanych Kryminalnych dziejach Piastów Mariusza Sampa.

My też mieliśmy swoją „grę o tron”.

Słowianie Lechici Piastowie: w poszukiwaniu słowiańskich korzeni – Krzysztof Piotr Okła, Wydawnictwo RM, Wydawnictwo Quraro, 2026, 384 strony, ilustracje: mapy, zdjęcia, tabele, literatura polska.

Autorka: Maria Akida

Kategorie: Historia, Popularnonaukowe

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *