
Trump odszedł, wszystko wraca do normy.
Tak pomyślał Joe Biden po pierwszej kadencji Donalda Trumpa. „Król” jednak wrócił i rozwalił system. Aspirował jeszcze do roli Jezusa, ale to już mu się nie udało. Nie zmieniło to faktu, że w drugiej kadencji rządzi jak koronowana głowa. Legalnie stworzył z urzędu instytucję króla, a rządy uczynił monarchistycznymi. Może robić, co zechce, nie ponosząc z tego tytułu żadnych konsekwencji. Również odpowiedzialności prawnej. Amerykańscy politolodzy nazwali taki styl rządzenia neorojalizmem, a autorka posługiwała się również pojęciem prezydentury imperialnej. Zdefiniował ją jeden z jej rozmówców – to rządy bez Kongresu, interpretacja prerogatyw prezydenta według bieżących potrzeb politycznych, działanie w prawnej szarej strefie, a także – wojna z mediami.
Jak to możliwe w państwie prawa?
Odpowiedź okazała się bardzo złożona i skomplikowana tak, jak psychika ludzka, która w przypadku Donalda Trumpa okazała się decydującym z dwóch czynników określających styl rządzenia – rzeczywistość polityczna i charakter polityka.
Autorka, dziennikarka i analityczka amerykańskiej polityki, rzeczowo i wnikliwie przyjrzała się im obu.
Porównała się do archeolożki, która metodycznie, powoli, warstwa po warstwie zdrapywała złoto z Gabinetu Owalnego (faktycznie ocieka złotem), czytając między warstwami wiadomości płynące z mass mediów, studiując literaturę przedmiotu, której obszerną bibliografię przypisów umieściła na końcu książki, oraz rozmawiając z ekspertami, dziennikarzami, wyborcami, politykami, byłymi pracownikami rządu federalnego, duchowymi liderami.
Postawiła sobie przy tym trzeci cel.
Nie po to, by pokazać Amerykę w ruinie, ale poszukać ukrytego w niej skarbu. Nadziei, że dawna Ameryka, której mit już dawno został obalony (o czym czytałam w reportażu Aleka Koraba Chory(k)raj), jednak odrodzi się, a przynajmniej Amerykanie będą w stanie powstrzymać tę falę autorytaryzmu, cynizmu i radykalnego, etnonacjonalistycznego podejścia spod znaku America First.
A będzie co odbudowywać.
Odkryte i opisane przez autorkę „ruiny” to skutek stosowanych nieformalnych metod, narzędzi kanalizowanych na emocje – gniewu, strachu, obawy oraz sposobów, do których głównie należy zarządzanie niepewnością przez Donalda Trumpa. Czego jej wyraz i dynamikę autorka pokazała poprzez wprowadzenie wstawek-relacji z jej codziennej pracy danego dnia. „Króla” w dążeniu do jednego celu – władzy absolutnej opartej na nieprzewidywalności. Autorka obrazowo, logicznie i przystępnie pokazała mechanizmy i procesy inicjowane przez osobowość człowieka urodzonego wyłącznie do zwycięstwa i sukcesu w polityce, determinujące niebezpieczne ruchy i zjawiska społeczne, problemy gospodarcze, a nawet militarne.
Nie tylko w Ameryce.
W konsekwencji politykę międzynarodową również na świecie. W tym w Polsce. Temu zagadnieniu o wymowie proroczej i ostrzegawczej dla Polaków autorka poświęciła osobny rozdział, który zwieńczył bardzo ważny wątek widoczny wyraźnie dopiero po przeczytaniu całego reportażu – z jak przebiegłym, bezwzględnym i niebezpiecznym człowiekiem biznesu, a dopiero potem politykiem, dla demokracji i pokoju na świecie, mamy do czynienia. Świetnie ukrywającym się pod maską showmana opętanego przez żądzę władzy, za którą stoją potężne pieniądze. Dla niego jedyny wyznacznik możliwości legalnego współrządzenia, czego przykładem jest Elon Musk z „piłą mechaniczną”. Niestety mających swoich naśladowców będących dziedzictwem rządów Donalda Trumpa.
Najciekawszą konkluzją-wnioskiem autorka podzieliła się na końcu.
Mówi w niej o silnej pokusie skorzystania przez nowy rząd i wybranego prezydenta z ustanowionych, mocno poszerzonych granic władzy przez Donalda Trumpa. To jedna z najsilniej uzależniających namiętności ludzkości obok pieniędzy i seksu. Oparcie się tej wręcz narkotycznej pokusie będzie dla nowego przywódcy USA i jego otoczenia największym wyzwaniem w odbudowywaniu zrujnowanej i mocno podzielonej Ameryki. Nie tylko na niebieskich demokratów i czerwonych republikanów, ale pod każdym innym względem – narodowości, statusu, rasy czy wyznania. Nawet jeśli władzę przejmą demokraci, a na to się zanosi, bo najnowsze informacje donoszą o niebieszczeniu Ameryki stan po stanie, to – jak powiedział jeden z rozmówców autorki, ekspert od radykalizmu i skrajnej prawicy – odbudowany przez nich sojusz będzie niepewny i kruchy również z powodu „dziedzictwa” po Donaldzie Trumpie.
Autorka precyzyjnie je wypunktowała.
Jednym, a dla nas najważniejszym, okazuje się wroga polityka wobec Europy. O tym należy pamiętać, patrząc na to, co dzieje się obecnie w Ameryce, by nie stać się kolejnym, bezwolnym narzędziem wykorzystanym w kontaktach z amerykańskimi politykami dla realizacji wyłącznie ich celów.
Warto nie tylko przeczytać ten reportaż polityczny w przyjazny sposób tłumaczący skomplikowanie naszego świata, ale również posłuchać podcastu autorki Stan wyborczy – o polityce w Ameryce.
Zdania pisane kursywą są cytatami pochodzącymi z książki.
Rozmowa z autorką.
Autorka: Maria Akida
Kategorie: Fakty reportaż wywiad, Polityka
Dodaj komentarz