Na ostrzu książki

Czytam i opisuję, co dusza dyktuje

Facebook Instagram YouTube Lubimy Czytać Pinterest

Kazek od strachów – Łukasz Fijał

22 listopada 2026

   Człowiek jest jak książka.

   Tyle o nim wiemy, ile z niego „przeczytamy”. To powiedzenie idealnie pasowało do Kazka. Głównego bohatera, a zarazem narratora opowieści. Historii nie tylko o nim, ale o tym później. Tymczasem on był najważniejszy, chociaż jeszcze o tym nie wiedział. Przynajmniej na początku, kiedy wątpiąc w swoją wartość i szacunek innych płynący z tego, mówił – Może się w czymś konkretnym wyrobię tak, że mnie będą ludzie mieli za fachowca.

   I się stało!

   Kazek swoją wrażliwością, serdecznością, przychylnością, pomocnością innym doszedł do granicy strachów i stał się od nich fachowcem, bo jak mawiała jego ciotka – Strachy były i są. Na to rady nie ma. Każdy ma swoje i ze strachami trzeba żyć. A jak się nie dało, to Kazek zaradził, bo umiał pomóc z nimi żyć. Nie wiedział, że pycha zawsze kroczy przed upadkiem. Wtedy jest bieda, jak które za blisko podejdzie do drugiego albo ludzie do strachów, albo one do nas.

   Dzieje się wtedy samo życie.

   Pięknie opisane przez Kazka mieszkającego w niewielkiej miejscowości Krzystanica, jakich wiele było na początku XXI wieku na polskich ziemiach. W czasach gimnazjów i orlików. Z kościołem, ochotniczą strażą pożarną, do której należał Kazek, sklepem, uroczyskami, lasem i polami wokół, a przede wszystkim z ludźmi. Żyjącymi Alojzem od mioteł, Wieśkiem od miodów, Skruszyłą od konopnych powrozów, babki od uroków, grabarza od umarłych i dawno leżącymi na pobliskim cmentarzu – Łupiną od gołębi, Brzezińskim od wody i wielu bezimiennymi, bo przedwojennymi.

   I oczywiście Kazkiem od strachów.

   Żyjących na pograniczu żywych i umarłych widzianych oczami narratora. Utrwalonych w lokalnej świadomości z legend, przekazów, historii czy ludzkich tragedii sięgających czasów dawno przeszłych. Nadal czekających na domknięcie, sprawiedliwość, zadośćuczynienie czy wybawienie ze stanu zawieszenia między światami, a w czym umiał zaradzić Kazek.

   Dusza człowiek aż do zatracenia.

   Lubiący wypić, zapalić, uratować czyjeś życie i duszę, uradzić w potrzebie, rozplątać czyjś los, kochający i potrzebujący kochania, widzący i doświadczający więcej niż inni, a przez to budujący świat na pograniczu jawy i snu, realności i alkoholowych zwidów, rzeczywistości i metafizyki.

   Opowiedziany w lokalnej gwarze.

   Chłopak widziany  jakże inaczej w oczach tych, którzy go „nie czytali”, bo albo nie umieli, albo nie chcieli, albo się bali. Za to chętnie oceniali „po okładce”. Zderzenie wielu ich opiniujących głosów i mojego obrazu Kazka, jaki wyniosłam z opowieści, tworzyło przygnębiający kontrast.

   Niezrozumienia.

   Z którego brał się strach przed innością w dobrze poukładanym świecie bez miejsca dla „dziwaków”. Jego stabilność i rytm autor zakotwiczył w kolejnych miesiącach upływającego  roku od zimy styczniowej do zimy grudniowej. W towarzyszących im charakterystycznych zapachach co to całe powietrze  wypełnia w niektóre czasy w roku – dym z palonego perzu we wrześniu albo mokra ziemia na wiosnę, jak ludzie poorają, albo taki ostry, zimny zapach mrozu, jak złapie w styczniu taki prawdziwy mróz. Jeszcze po burzy w czerwcu jest taki zapach albo jak kwitną akacje. Z przynależnymi im obyczajami, zwyczajami powiązanymi z wiarą i wierzeniami czy rytuałami dnia powszedniego od rana do wieczora, kiedy zaczynał się chłód, po domach się świeci, Pietruchowa idzie do stajni krowę doić, dzieci latają, jej chłop siano koniowi daje, koty pod stajnią stoją, na mleko czekają. W spokojnym, nieśpiesznym, powolnym rytmie codziennych czynności, bo się przecie i tak nic nie przyśpieszy. Zwłaszcza rozmowy, w których przerwy między zdaniami odgradzała strasznie długa cisza. Wygodna do pomyślenia i potrzebna do sformułowania odpowiedzi.

   Świat, do którego wielu zgubiło swoją mapę, stając się samemu strachem w swoim zatraceniu i gonitwie życia.

   I z nim trzeba żyć, ale trzeba umieć żyć – jak mawiała ciotka Kazka.

Kazek od strachów – Łukasz Fijał, Wydawnictwo Janka, 2026, 244 stron, literatura polska.

Rozmowa z autorem.

Autorka: Maria Akida

Kategorie: Powieść społeczno-obyczajowa

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *