Na ostrzu książki

Czytam i opisuję, co dusza dyktuje

Facebook Instagram YouTube Lubimy Czytać Pinterest

Światłoczułość – Jakub Jarno

17 listopada 2026

Są bowiem takie losy, które raz splecione, na zawsze pozostają nierozłączne.

   Jednych wiążą fizycznie swoją obecnością. Innych skazują na mijanie się, pozwalając jedynie na migotanie.

   Czym ono jest i jak się objawia?

   Na to pytanie odpowiadały dzieje losów głównych bohaterów szukających siebie przez całe życie – Żerkę i Witka. Jeszcze dzieciaków, kiedy los splątał ich życia, łącząc na zawsze, mimo że osobno. Historia ich dziejów w czasie okupacji niemieckiej na ziemiach polskich to główny wątek tej emocjonalnej i emocjonującej opowieści. Emocjonalnej, bo angażującej mnie całym spektrum uczuć w każdą sytuację i zdarzenie relacjonowane przez Witka. Pokazanych oczami dziecka, ale z perspektywy dorosłego, która tworzyła klamrę jego historii.

   Opowieści konfesyjnej.

   W której za odbiorcę swojego spowiednika Witek obrał czytelnika. Opowiedzianej w formie szkatułkowej, bo zawierającej książką w książce. „Migotanie” w „Światłoczułości”. Razem tworzyły literaturę podmiotu opisującą losy dziewczynki i chłopca uzupełnianą ich korespondencją. Delikatną i mocną jak pajęcza nić łączącą obojga. Będącą jedyną materialną formą ich ulotnego kontaktu.

   Dzieje pary autor mocno zakotwiczył w historii Polski.

   Z jednej strony fikcyjne, a z drugiej reprezentatywne, a przez to bardzo prawdopodobne dla milionów ludzi wciągniętych w morderczy wir II wojny światowej. Ludzi straumatyzowanych, którzy ślady do dziś noszą, choć się rany dawno zagoiły, a blizn już długo nie widać. Osób, których bezsilność wobec potęgi dramatu miażdżącej psychikę Witek ujął w słowach – Decyzję co do mojej przyszłości podjęli nieznani mi ludzie, daleko stąd, niemający pojęcia o istnieniu takich jak ja. Nie byliśmy dla nich nawet pionkami, a ledwie pyłem.

   Emocjonującą z powodu konstrukcji powieści.

   Autor z dużą dojrzałością pisarską precyzyjnie wykorzystał wiedzę charakterystyczną dla budowania napięcia w thrillerach czy kryminałach, by rozchwiać uczucia odbiorcy i utrzymać wysoki poziom jego ciekawości poprzez stopniowanie napięcia do ostatniej strony. Wprowadzenie nieustannej niepewności relacji łączącej Żerkę i Witka oraz ich komplikowanie losów, budowanie związku na niewysłowionym i niespełnionym uczuciu oraz na pewności kruchości życia, przedstawianie wszystkich bohaterów jako „portrety sprzecznych dźwięków” oraz ujęcie fabuły w wielu współtworzących, uzupełniających się formach i stylach narracji, świadczyło o mistrzowskiej znajomości techniki opowiadania.

   Aż trudno uwierzyć, że to debiut autora.

   Całość świadczy o dojrzałości literackiej, wysokim poziomie rozwoju warsztatu pisarskiego, a przede wszystkim o uzasadnionych podejrzeniach, że za Jakubem Jarną, kryje się bardzo znany pisarz słynący z zupełnie innego rodzaju powieści, której echa dostrzegałam w technice przekazu. Niemniej szanuję prawdopodobną chęć odcięcia się od dotychczasowego dorobku literackiego i prawo do zaspokojenia potrzeby pisania zupełnie innych historii. W efekcie powstała powieść prowadzona emocjami jak w powieści obyczajowej z historią w tle.  Opowieść pisana językiem poetyckim, ale poprowadzona zgodnie z zasadami przynależnymi thrillerowi.

   Bardzo udany mariaż.

Światłoczułość – Jakub Jarno, Wydawnictwo Literackie, 2025, 272 strony, literatura polska.

Autorka: Maria Akida

Kategorie: Powieść historyczna, Powieść społeczno-obyczajowa

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *