Na ostrzu książki

Tato, jak być dobrym człowiekiem? – Izabela Mika

31 maja 2026

Dzieci bardziej niż krytyków potrzebują wzorców.

   To najważniejszy cytat francuskiego moralisty i eseisty Josepha Jouberta zamieszczony w tej książce. Trudno nazwać ją poradnikiem, bo jej formuła i przeznaczenie oparte są na wywiadzie z adresatem pytania umieszczonego w tytule, który ma prowadzić do stworzenia swoistego przewodnika po życiu. Zbioru wskazówek przekazanych dziecku na podstawie zadawanych ojcu pytań, a podpowiedzianych przez autorkę. Zapisanych wspólnie albo samodzielnie. W ciszy. W skupieniu i w emocjach niesionych na fali wspomnień, z których obnażaniem mają problem częściej mężczyźni niż kobiety.

   Służy temu dobrze przemyślana konstrukcja zawartej treści.

   Całość podzielona jest na rozdziały odpowiadające obszarom życia ojca. Nazwane „lekcjami życia” pomagają zapanować nad chaosem skojarzeń i natłokiem przypomnień, by dobrze zapisać wszystko, co głowa pomyśli. Autorka proponuje zacząć od przeszłości rodziny, tożsamości, relacji, miłości, by przejść do trudu, ambicji, powołania, zasad moralnych, marzeń i kryzysów, podejmowania decyzji, a zakończyć tematami ojcostwa i dziedzictwa.

   W wielkim skrócie – skąd idę oraz dokąd i z czym powinno pójść moje dziecko.

   Stawiane pytania, czasami trudne, a nawet bolesne, dotykają każdego obszaru życia, a odpowiedzi, myśli, refleksje i opisy zdarzeń można zapisać w specjalnie do tego celu przeznaczonych miejscach. Niektóre z nich podane są w postaci rysunków lub tabelki.

   Całość wraz z estetyczną grafiką wręcz zachęca do notowania.

   W pastelowym dwukolorze błękitu i różu buduje poczucie czystości i przejrzystości tak potrzebnych do wyciszenia myślowej burzy, a z czasem emocjonalnej. Cytaty osób znanych i mniej znanych na temat ojcostwa i rodzicielstwa, ozdobione delikatnymi ornamentami roślinnymi, dodatkowo motywują do refleksji.

   A to tylko przyjazny zaczyn.

   Początek czegoś pięknego, co może powstać z pomocą tego przemyślanego medium – rozwinięta, a może ponownie nawiązana relacja z ojcem. Uzewnętrzniony obraz, powstały w tym swoistym pamiętniku, może zaskoczyć. Może też stać się najcenniejszą pamiątką w przyszłości, kiedy zabraknie ojca. To bardzo dobry sposób, żeby zmobilizować się do zadania wszystkich tych pytań, na które nie mamy czasu w natłoku codzienności. Zobaczyć ojca w zupełnie nowym świetle, bo na tle stojącej za nim historii, która go ukształtowała.

   A to prowadzi do wyrozumiałości.

   W efekcie do zrozumienia ojcowskiego postępowania, zachowań i wyborów. Do ujrzenia matrycy i uświadomienia sobie, skąd u nas nawyki, które tak bardzo krytykowaliśmy, odżegnując się od nich, a jakimś cudem jednak je powielając.

   Płynące prosto z tej starej prawdy pedagogicznej zawartej w cytowanej na początku myśli.

   Nie ma lepszej metody wychowawczej niż własny przykład. Jeśli chcesz, by dziecko było dobrym człowiekiem, nie mów mu o tym, ale pokaż mu to. W pedagogice nazywa się to metodą wpływu osobistego. Dając ojcu ten zestaw pytań, otrzyma się zwrotnie nie tylko ważną pamiątkę, ale również rys osobowości ojca, z którego bierzemy przykład. Często nieświadomie. Spójny drogowskaz, jak być dobrym człowiekiem. Tak prostym w przekazie, a zarazem tak trudnym w realizacji.

   Ten swoisty przewodnik może to ułatwić.

   Zdania pisane kursywą są cytatami pochodzącymi z książki.

Tato, jak być dobrym człowiekiem?: lekcje prosto z serca – Izabela Mika, grafika Anna Jamróz, Wydawnictwo Luna, 2026, 176 stron, literatura polska.

Autorka: Maria Akida

Kategorie: Wspomnienia powieść autobiograficzna